Ekranın arkasındaki kavramlar ve tek bir ölçüt

Bir oturumun sonucunu belirleyen etkenlerin küçümsenmeyecek bir kısmı beceriden değil, ekranın arkasında sessizce çalışan teknik koşullardan geliyor. Programı yürütürken bu koşulları ayrı bir başlık altında topladık, çünkü ölçüm defterindeki dalgalanmaların gözle görülür bir bölümü doğrudan buradan kaynaklanıyordu. Kare hızı, giriş gecikmesi, görüş açısı, vuruş kutusu ve eşleştirme puanı, ilk ayda bir oyuncunun karşılaştığı 5 temel kavramın tamamını oluşturuyor. Bu 5 başlığı ayrı ayrı ölçtük ve her birinin oturumu hangi noktada etkilediğini not ettik. Kavramların anlamını bilmek, kötü geçen bir turun sebebini beceriye mi yoksa ayarlara mı bağlayacağını belirlemeyi kolaylaştırıyor.

İlk oturumda ayarlara ayrılan 15 dakika, bu 5 kavramın en az 3 tanesini doğrudan etkileyen küçük bir kurulum penceresi açıyor. Görüş açısı, fare hassasiyeti ve kare hızı sınırı ilk haftanın sonuna kadar makul bir orta değerde bırakıldığında, sonraki günlerde ayar şüphesi tamamen ortadan kalkıyor. Bu 3 başlığa haftanın son 2 gününde bir kez daha dokunmak yeterli oldu (artık körlemesine değil deneyime dayanarak). BetRupi arayüzünde kurulumun tamamını ayrı bir kılavuzda yazdık ve buradaki kavramlar o listeyi tamamlayan teknik arka planı oluşturuyor. Kavramları anlamadan yapılan ayar değişiklikleri, ölçüm defterindeki satırları birbirleriyle karşılaştırılamaz hâle getiriyor.

İlk oturum kurulumu Hangi sayıya bakmalı

Kare hızı ile giriş gecikmesi teknik zemini kurar.

Kare hızı, saniyede kaç görüntünün çizildiğini gösteren ve bir hareketin ekranda ne kadar akıcı göründüğünü doğrudan belirleyen en temel sayıdır. Giriş gecikmesi ise fareye dokunulan an ile o hareketin ekranda göründüğü an arasındaki farkı ifade ediyor. Bu ikisinden biri sağlanmadığında, ne kadar iyi nişan alınırsa alınsın sonucun dalgalandığını 30 gün boyunca ölçtük. Ölçütü baştan açık biçimde yazdık, kare hızı oturum boyunca sabit kalmalı ve giriş gecikmesi elle fark edilmeyecek kadar küçük olmalı. Sabitlik burada yüksekliğin önüne geçiyor, çünkü düşüp yükselen bir kare hızı elin alıştığı ritmi her seferinde bozuyor.

Bu iki değeri ölçmek için pahalı bir araca gerek yok, oyunun kendi performans göstergesi ilk günden itibaren yeterli bilgiyi veriyor. Göstergeyi açık tutup 3 dakikalık kısa bir düello turu oynamak, iki sayının da nasıl davrandığını gösteriyor. Kare hızının tur ortasında birden düştüğü anları not etmek, sorunun hangi sahnede çıktığını daraltıyor (not için tek bir kelime yeterli). Aynı düşüş her turda aynı bölümde tekrar ediyorsa, sebep büyük ihtimalle o sahnenin yoğunluğudur ve grafik ayarları tarafından kolayca çözülür. Düşüş rastgele noktalarda çıkıyorsa arka planda çalışan başka bir uygulamayı kapatmak, ölçtüğümüz seansların çoğunda farkı kapatmaya yetti.

Kare hızı

Kare hızı yükseldikçe hareket ekranda daha akıcı görünür, ancak ilk ay boyunca asıl belirleyici olan şey sayının yüksekliği değil sabitliğidir. İlk oturumda kare hızı sınırını makul bir orta değere getirip ilk haftanın sonuna kadar dokunmamak, ölçümü temiz tutuyor. Sınırı sabit tutmak, aynı sahnede alınan iki farklı sonucun karşılaştırılabilir kalmasını sağlıyor. Sayı tur içinde sürekli düşüp yükseliyorsa, elin alıştığı hareket temposu her düşüşte bozuluyor ve nişan hattı o anda belirgin biçimde kayıyor. Bu yüzden kare hızını yükseltmeye çalışmak yerine, onu bütün oturum boyunca aynı bantta tutmayı hedefledik.

Giriş gecikmesi

Giriş gecikmesi, fareye dokunulan an ile hareketin ekranda göründüğü an arasında kalan küçük boşluğu tarif ediyor. Bu boşluk elle fark edilecek kadar büyüdüğünde, nişan sürekli hedefin bir adım gerisinde kalıyor ve düzeltme hamlelerinin sayısı belirgin biçimde artıyor. Oyuncu bu durumda hassasiyet ayarını değiştirmeye kalkıyor, oysa sorun hassasiyette değil aradaki gecikmede duruyor. Ayarlara dokunmadan önce gecikmenin fark edilir olup olmadığını sınamak, boşuna yapılan değişikliklerin önüne geçiyor. Yoğun saatlerde bağlantı gecikmesinin biraz arttığını ve en yakın sunucu bölgesini seçili tutmanın bu farkı gözle görülür biçimde küçülttüğünü kaydettik.

Görüş açısı ve vuruş kutusu nişan alışkanlığını biçimlendirir.

Görüş açısı bir doğru cevabı olan ayar değil, baştan verilmesi ve sonra korunması gereken bir tercihtir. Geniş bir açıda çevredeki hareketi daha erken görmek mümkün olurken, uzaktaki bir hedefin ekran üzerindeki boyutu aynı oranda ve belirgin biçimde küçülüyor. Dar açıda ise hedefler büyür ama yandan gelen bir hareketi fark etme süresi uzuyor. Bu değiş tokuşun doğru cevabı yok, olan tek şey bir kez seçip ay boyunca korumaktır. Ay ortasında açıyı değiştiren oyuncuların isabet oranının yaklaşık 1 hafta boyunca düştüğünü ve ardından yavaş yavaş eski yerine döndüğünü ölçtük.

Vuruş kutusu, karakter modelinin isabet sayılan bölgesini tarif eden ve göründüğü kadar olmayan gizli bir alandır. Modelin dış hatları ile isabet alanı arasındaki bu fark, özellikle hızlı hareket eden hedeflerde çok daha belirgin bir hâle geliyor. Farkı bilmek, nişanı modelin kenarına değil gövdenin merkezine tutma alışkanlığını kendiliğinden getiriyor. Kademe Arenası'nın simetrik haritalarında bu alışkanlığı 2 hafta boyunca denedik ve isabet oranındaki artışın büyük kısmının açıkça buradan geldiğini gördük. Vuruş kutusu bir avantaj değil, herkes için aynı biçimde çalışan ortak bir kuraldır.

Maçın çerçevesi ekranın dışında kurulur.

Eşleştirme puanı, oyuncuyu kendisine benzer seviyedeki rakiplerle buluşturmak için çalışan ve arayüzde hiçbir yerde gösterilmeyen gizli bir değerdir. Kazandıkça yükselir ve kaybettikçe düşer, ancak amacı oyuncuyu ödüllendirmek değil dengeli maçlar kurmaktır. Sürekli zorlanmak genellikle sistemin oyuncuyu doğru yere yerleştirdiği anlamına geliyor (burada bir ceza mekanizması çalışmıyor). Puanın hangi yöne gittiğini bilmek mümkün olmadığı için, onu bir hedef olarak kullanmak da mümkün değil. Ölçüm defterine yazılabilecek tek şey, oynanan maçların zorluk hissinin hafta içinde hangi yöne doğru değiştiğine dair tek cümlelik kısa bir gözlemdir.

İlk maçlarda aralık geniş tutulduğu için rakip seviyesi oturana kadar 5 ya da 6 maçlık kısa bir tanışma dönemi geçiyor. Haftalık 3,5 saatlik bütçe ile günde tek bir maç oynandığında bu sayı altıncı günde tamamlanıyor ve dalgalanma belirgin biçimde azalıyor. O günlere kadar alınan sonuçları kişisel bir başarısızlık olarak okumamak, dördüncü haftanın en önemli kuralı oldu. Sistem o sırada oyuncuyu tanımaya çalışıyor ve bunun için hem kazanılan hem kaybedilen maçlara ihtiyaç duyuyor. Tanışma dönemi bittiğinde maçların zorluk hissi belirgin biçimde dengeleniyor ve seans daha okunaklı bir hâle geliyor.

Gizli eşleştirme değeri

Eşleştirme puanını yükseltmeye çalışmak ilk ayda anlamlı bir hedef değil, çünkü bu sayı zaten oyuncunun kendi seviyesini adım adım takip ediyor. Programın dördüncü haftasında rekabetçi moda geçerken hedefi kazanmak yerine plan kurmak olarak tanımladık. Her round başında tek bir plan cümlesi kurmak ve o plana sonuna kadar sadık kalmak, round kaybedilse bile öğrenme üretiyor. Bu yaklaşım eşleştirme puanının hangi yöne gittiğinden bağımsız çalıştığı için, ilk maçlardaki dalgalanmadan hiç etkilenmiyor. Dördüncü haftanın tamamını ayrı bir sayfada açtık ve rekabetçi moda ölçülü geçişin adımlarını orada sıraladık.

Sunucu bölgesi seçimi

Canlı oyun trafiği gün içinde belirgin biçimde değişiyor ve bu değişim doğrudan hem bekleme süresine hem de gecikme değerine yansıyor. Akşam saatlerinde 5v5 lobileri hızlı dolarken, gündüz saatlerinde 1v1 ve kısa düello modlarının belirgin biçimde ve çok daha çabuk eşleştiğini ölçtük. Yoğun saatlerde bağlantı gecikmesi biraz artıyor, bu yüzden en yakın sunucu bölgesini seçili tutmak farkı küçültüyor. Bölge seçimini ilk oturumda yapıp ay boyunca değiştirmemek, ölçüm defterindeki gecikme notlarını karşılaştırılabilir tutuyor. Saat dağılımının tamamını canlı saatler kılavuzunda yazdık ve aşağıdaki 3 madde her oturumun başında bakılacak kısa listeyi oluşturuyor.

• Kare hızı göstergesini açık tutmak ve tur boyunca değerin aynı bantta kalıp kalmadığına bakmak.
• Görüş açısını ay başında seçilen değerde bırakmak ve ayar ekranını gereksiz yere hiç açmamak.
• En yakın sunucu bölgesini seçili tutmak ve yoğun saatlerde gecikmeyi deftere ayrıca not etmek.

Bu 5 kavramı yazarken amacımız teknik bir sözlük kurmak değil, ölçüm defterindeki satırların neden dalgalandığını açıklayabilmekti. Kare hızı ile giriş gecikmesi bir kez sabitlendiğinde, ölçüm defterinde artık kalan bütün farkların doğrudan beceri tarafından geldiğini rahatlıkla söyleyebiliyoruz. Görüş açısı ile vuruş kutusu ise nişan alışkanlığını sessizce biçimlendiren iki ayrı başlık olarak duruyor. Eşleştirme puanı bunların hiçbirini değiştirmiyor, yalnızca karşıya benzer seviyede bir rakip koymaya çalışıyor. Peki oturum boyunca sabit kalan bir kare hızı, ilk ayda ölçülen isabet oranını gerçekten daha okunaklı bir hâle getirir mi?

Kavramların oturuma yansımasını basamak listesindeki diğer kılavuzlarda da ele aldık ve ölçüm notlarının tamamını tutanak defterinde topladık. Sunucu bölgesi ölçümlerini tamamladıkça bu sayfayı yeni sayılarla genişletmeye devam edeceğiz.