Keşif ve kontrol hâkimiyeti
Birinci Gün senaryosu ile Yedi Basamak parkurunu kullanarak hareket ve nişan alışkanlıklarını oturtuyoruz.
Dört haftanın teması, haftalık süre bütçesi ve her haftaya bağlanan tek ölçüt aynı sayfada duruyor.
30 günlük takvimin tamamını bu sayfada topladık ve içeriği, farklı derinliklerde dolaşmak isteyen okuyucular için birbirini tamamlayan 3 sekmeye böldük. Bakış görünümü planın neden bu biçimde kurulduğunu anlatıyor, ayrıntı görünümü 4 haftanın temasını sırayla açıyor, sayısal görünüm ise süre bütçesi ile ölçütleri taşıyor. Aynı metni farklı derinliklerde okumak isteyen oyuncular için bu ayrımın gerçekten işe yaradığını daha ilk denemelerde açıkça gördük ve düzeni bu yüzden koruduk. Sekmeler arasında geçerken sayfa yeniden yüklenmiyor ve okunan yer kaybolmuyor. Nereden başlanacağına karar veremeyenler için bakış görünümünü açık bırakmak en kolay yol oluyor.
Programı hazırlarken tek bir soruyu merkeze aldık ve 4 haftanın her kararını o sorunun cevabına göre biçimlendirdik, çünkü çerçeve dağıldığında plan da dağılıyor. Bir ayın sonunda oyuncunun elinde ölçülebilir ne kaldığını sormak, haftalık hedefleri kendiliğinden sadeleştiren bir düzenleme oldu ve fazlalıkları listeden çıkardı. Aldığımız cevap 2 maddeye indi, alıştığı birkaç oyun ve kendi oynama biçimine dair somut bir fikir (ikincisinin zamanla çok daha değerli hâle geldiğini gördük). Bu yüzden her haftaya yalnızca tek bir ölçüt bağladık. Skor, sıralama ve ödül peşinde koşmayı ilk 3 haftada bilinçli olarak devre dışı bıraktık.
Yeni bir kütüphaneye girildiğinde en yaygın davranışın listeyi yukarıdan aşağı tarayıp her oyunu birer tur denemek olduğunu kaydettik ve bunu 3 ayrı dönemde gördük. Bu tarama ilk akşam için gerçekten eğlenceli oluyor ama üçüncü haftaya gelindiğinde hiçbir başlıkta temel kontroller oturmuş olmuyor ve oyuncu başladığı yere dönüyor. 20 oyunun her birinde başlangıç seviyesinde kalmak, 2 oyunda rahatlamış olmaktan çok daha yorucu bir yer olarak duruyor ve ilk ayı sessizce tüketiyor. Dağınık başlayan oyuncuların dördüncü hafta sonunda hâlâ ısınma bölümünde durduğunu gördük. Bu yüzden hafta içinde açılan oyun sayısını baştan sınırlı tuttuk.
İkinci sorun geri bildirimin hiç oluşmaması, çünkü ilerleme hissi aynı sistemi ikinci kez gören oyuncunun fark ettiği küçük farklardan doğuyor ve başka hiçbir yerden gelmiyor. Sürekli oyun değiştiren biri o farkları hiç yakalayamıyor ve uzun süre aynı yerde duruyormuş gibi hissediyor, çünkü karşılaştıracağı bir önceki tur yok. Bir haritanın kısa yolunu ikinci turda hatırlamak ya da bir rakip yeteneğinin bekleme süresini sezmek ancak tekrarla geliyor ve kısa yoldan öğrenilmiyor. Aynı modda üçüncü turunu oynayan oyuncuların gözle görülür biçimde hızlandığını ölçtük. Tekrarın sıkıcı göründüğü yerde asıl kazanç birikiyor.
İkinci turda hatırlanan kısa yol, üçüncü turda kendiliğinden kullanılan bir alışkanlığa dönüşüyor ve bu dönüşüm defterde ölçülebilir bir kazanç bırakıyor. Bu yüzden haftalık oyun listesini bilerek dar tuttuk.
Üçüncü sorun zamanın dağıtılma biçimi, çünkü plansız oynayan biri genelde tek bir uzun seans yapıp ardından 5 gün ara veriyor. Oysa beceri gelişimi kısa ve düzenli oturumlara belirgin biçimde daha iyi cevap veriyor ve bunu kayıtlarda her hafta yeniden gördük. 30 dakikanın nasıl bölüneceğini günlük rutin kılavuzunda dakika dakika yazdık ve bu bölünmeyi ilk 3 hafta boyunca hiç değiştirmeden koruduk. Günde yarım saat, haftada bir kez 3 saatten neredeyse her zaman daha verimli. Aynı süreyi 7 güne yayan oyuncular dördüncü haftada çok daha rahat ilerledi.
Haftaları birbirinden ayıran şeyin zorluk değil o hafta hangi beceriye baktığımız olduğunu takvimin ilk taslağında not ettik ve bu ayrımı sonuna kadar koruduk. Birinci haftada elin kontrolleri düşünmeden bulmasını, ikinci haftada oyuncunun kendine 2 ana oyun seçmesini bekliyoruz ve bunun dışında hiçbir şey istemiyoruz. Üçüncü hafta takım içinde bilgi paylaşmaya, dördüncü hafta ise rekabetçi moda ölçülü geçmeye ayrıldı ve iki hafta da yalnız oynamayı geride bırakıyor. Her haftanın sonunda tek bir soru soruluyor ve cevabı bir sonraki haftanın ağırlığını belirliyor. Ölçütleri karıştırmamak planın en çok işe yarayan tarafı oldu.
Kütüphanedeki 8 başlığın programda birbirinden farklı işlevleri var ve bunları hiçbir haftada birbirinin yerine koymuyoruz, çünkü işlev karışınca ölçüt de karışıyor. Bazıları ısınma için, bazıları asıl beceri alanı olarak, bazıları da yorgun günlerde seriyi bozmamak için duruyor ve bu 3 işlev haftalara göre dönüşümlü geliyor. Hangi oyunun hangi haftaya ait olduğunu ve bir turun ortalama ne kadar sürdüğünü masa listesinde tek bir tabloda topladık. Bir haftanın oyunlarını erken açmak planı bozmuyor ama ölçütü bulanıklaştırıyor. Sıra dışına çıkanlara ölçüt sorusunu yine de sormalarını öneriyoruz.
İlk 2 hafta bireysel tarafta geçiyor ve toplam 4 oyunla sınırlı kalıyor, bu sınırı baştan bilerek koyduk (fazlası ölçümü imkânsız kılıyor). Birinci hafta kontrolleri oturtmaya, ikinci hafta ise oyuncunun kendi türünü seçmesine ayrıldığı için ikisi arka arkaya çok iyi çalışıyor ve aralarında boşluk kalmıyor. Aşağıdaki liste bu 2 haftanın oyunlarını, oyuncu sayısını ve bir turun ortalama süresini yan yana gösteriyor, çünkü oturuma kaç turun sığacağı bu sayılara bağlı. Süreleri bilerek yazdık ve deftere aynı biçimde geçirilmesini öneriyoruz.
Alışkanlık Hattı 3 dakikalık turuyla tek bir haftaya bağlanmadı, çünkü ana oyunlara isteksiz hissedilen günlerde planı ayakta tutan tek durak o oldu. Yorgun bir akşamda 3 dakikalık bir tur, atlanan bir günden çok daha fazlasını koruyor.
Üçüncü hafta yalnız oynamayı bırakma haftası olduğu için Gelişim Kulesi ve Kilometre Taşı ikilisiyle kuruldu ve arkadaş listesinin kurulması da bu haftaya bırakıldı. 3 kişilik kule savunması iletişimi zorunlu ama stressiz kılıyor, 8 kişilik yarış ise sonucu kişiselleştirmeyen ve yeni tanışılan oyuncular için rahat bir zemin sunuyor. Dördüncü hafta tamamen Deneme Sahası tarafına ayrıldı ve ilk 3 haftada kurulan her şeyi tek bir maç içinde aynı anda kullanmayı istiyor. Round yapısı sabrı, kaynak yönetimi planlamayı, rol dağılımı ise takım içindeki yeri bilmeyi gerektiriyor. İlk maçlarda hedefin kazanmak değil plan kurmak olmasını öneriyoruz.
Takvimin sayısal tarafını bilerek sade tuttuk, çünkü fazla gösterge planın kendisini kısa sürede okunmaz hâle getiriyor ve oyuncuyu tablodan uzaklaştırıyor. Haftalık bütçeyi 3,5 saatte sabitledik ve günlük oturumu 30 dakikada tuttuk, bu iki sayı birbirini tamamlıyor ve 7 gün boyunca değişmiyor. Dördüncü haftada bir Deneme Sahası maçı 25 dakika sürdüğü için oturum tek maç ve 5 dakikalık gözden geçirme biçiminde kuruluyor. Eşleştirme sisteminin oyuncuyu tanıması 5 ile 6 maç arasında tamamlanıyor. Bütçeyi aşan günlerde sınırı olduğu gibi korumayı öneriyoruz.
Süreyi ölçerken yalnızca oyun içinde geçen dakikaları saydık ve menüde, eşleşme sırasında beklenen süreyi bütçe dışında bıraktık, çünkü bekleme süresi saate göre değişiyor. Yoğun saatlerde bekleme uzadığı için bu ayrım, haftalık toplamı yanıltıcı biçimde şişirmeyi engelliyor ve haftaları birbiriyle gerçekten karşılaştırılabilir kılıyor. Tabloyu haftanın son günü açıp tek bir satır doldurmak, 30 günün sonunda karşılaştırılabilir bir kayıt bırakıyor ve bu kayıt hafızadan çok daha güvenilir oluyor. Ölçüt sütunu haftanın tek sorusunu taşıyor ve o soru dışında hiçbir sayıya bakmıyoruz. Kaydı defterden kopyalamak ilerlemeyi görünür kılan asıl adım oluyor.
| Hafta | Tema | Ana oyunlar | Süre | Ölçüt |
|---|---|---|---|---|
| 1. hafta | Keşif ve kontrol | Birinci Gün, Yedi Basamak | 3 - 3,5 saat | Tamamlama oranı |
| 2. hafta | Tür seçimi | Kademe Arenası, Rota Planı | 3,5 saat | İsabet oranı eğilimi |
| 3. hafta | Takım ve iletişim | Gelişim Kulesi, Kilometre Taşı | 3,5 saat | Takım içi bilgi paylaşımı |
| 4. hafta | Rekabetçi geçiş | Deneme Sahası | 3,5 saat | Round başına plan uyumu |
İlk 3 haftanın 5 dakika ısınma ve 15 dakika ana hedef bölünmesi son haftada geçerli olmuyor, çünkü tek maç oturumun tamamını kaplıyor. Bu yüzden son haftada gözden geçirme payını 5 dakikada tutup ısınmayı çıkardık.
Ölçüt sütunundaki her satır o haftanın tek sorusunu taşıyor ve cevabı bir sayı ya da tek cümlelik bir gözlem oluyor. Tamamlama oranı için başlanan turların kaçının sonuna kadar oynandığına bakıyoruz, yüzde 80 üzeri bir değer ritmin kurulduğunu ve oturum uzunluğunun uyduğunu gösteriyor. İsabet oranında mutlak sayı değil eğilim önemli, çünkü ilk ayda küçük bir artış bile anlamlı bir işaret sayılıyor ve yönün kendisi bilgi taşıyor. Takım içi bilgi paylaşımını sayıyla ölçmediğimiz için tek cümlelik bir gözlemle kaydediyoruz. Round başına plan uyumu ise kaybedilen roundlarda bile plana sadık kalınıp kalınmadığını soruyor.
Birinci Gün senaryosu ile Yedi Basamak parkurunu kullanarak hareket ve nişan alışkanlıklarını oturtuyoruz.
Kademe Arenası ile Rota Planı ikilisi, refleks tarafı ile düşünme tarafını birbirine dengeleyen bir çift oluşturuyor.
Gelişim Kulesi ile Kilometre Taşı, konuşmayı zorunlu ama stressiz kılan iki farklı sosyal zemin sunuyor.
Deneme Sahası, ilk 3 haftada kurduğunuz her şeyi aynı anda kullanmanızı isteyen tek duraktır.
Programın kalıcı bir kural olmadığını baştan yazdık, çünkü ilk günlerin dağınıklığını toparlamak dışında bir iddiası bulunmuyor ve 30 gün dolduğunda görevi bitiyor. İkinci ayda takvimi tamamen bırakıp keyfe göre oynamanın da geçerli bir tercih olduğunu düşünüyoruz, çünkü plan kendini amaç hâline getirdiğinde işlevini kaybediyor. Sayılar iyileşmiş ama oynamak bir yük gibi gelmeye başlamışsa, planın hedefini ıskaladığını açıkça kabul etmek ve takvimi gevşetmek gerekiyor. Önemli olan, kalkıldığında zamanın iyi geçtiğini hissetmek. Böyle bir durumda serbest oyuna daha fazla yer bırakmak en doğru düzeltme oluyor.
Planı yazarken en çok tartıştığımız madde, haftalık hedefin ne kadar esnetilebileceği oldu ve bunu uzun bir denemeden sonra ölçütlerden yola çıkarak çözdük. Bir haftayı atlayan ya da sırayı değiştiren oyuncunun elinde yine ölçülebilir bir şey kalsın istedik, bu yüzden ölçütleri haftalardan bağımsız yazdık. Aynı ölçütü farklı bir oyunda uygulamak da mümkün, yeter ki hafta boyunca tek bir soruya bağlı kalınsın ve cevap hafta sonunda yazıya geçsin. Serbest oynamayı seçenlerin bile haftanın son günü tek satır not tutmasını öneriyoruz. Bu tek satır, karşılaştırma yapabilmenin en ucuz yolu olarak duruyor.
BetRupi tarayıcı üzerinden oynanan çok oyunculu bir beceri ve eğlence platformu olarak tanıtılıyor ve bu sayfa yalnızca o platformu anlatıyor. Biriken jetonlar, puanlar ve sezon ödülleri yalnızca oyun içi ilerleme ile görsel içerik içindir ve oyunun dışında hiçbir karşılığa dönüşmez.
Otuzuncu günün değerlendirme tablosunu ayrı bir sayfaya aldık ve 6 satırlık küçük bir kayıt hâline getirdik, çünkü uzun bir form kimse tarafından doldurulmuyor. O gün oyun oynamak yerine 10 dakikayı değerlendirmeye ayırmanın 30 günün tamamını anlamlı kıldığını ve ikinci ayın hedefini belirlediğini gördük. Tabloyu doldururken ilk hafta sütununu hafızadan değil tutulan defterden kopyalamak karşılaştırmayı mümkün kılıyor, çünkü hafıza ilk haftayı olduğundan iyi hatırlıyor. Kütüphane genişlediği için planın sonunda kısa bir keşif turu atmak da mantıklı oluyor. Otuzuncu gün sayfasını açtığınızda ikinci ayın hangi hedefle başlayacağını kendiniz yazmak ister misiniz?
Kılavuzların tamamına basamak listesinden ulaşabilir, tek tek başlıklar arıyorsanız tüm sayfalar listesine bakabilirsiniz.