Klavye ile gezinti
Bütün bağlantılara, düğmelere ve açılır bölümlere fare kullanmadan sekme tuşuyla sırayla ulaşılıyor ve odaklanılan öge her adımda görünür kalıyor. Gezinti sırası sayfadaki okuma sırasıyla birebir aynı tutuldu.
Bu beyan yayımladığımız sayfaların erişilebilirlik durumunu anlatır ve tanıttığımız oyun platformunun arayüzünü kapsamaz.
Bu sayfa, betrupigiris.org adresinde yayımlanan sayfaların erişilebilirlik durumunu anlatan bir beyandır ve tanıttığımız oyun platformunun kendi arayüzünü kapsamaz. Beyanı 30 Ağustos 2026 tarihinde hazırladık ve o tarihten sonra eklenen her sayfayı aynı ölçütlerle denetlemeyi sürdürüyoruz. Denetimi tek bir tarayıcıda değil, klavye gezintisi, ekran okuyucu ve yakınlaştırma denemelerini birlikte yürüterek yaptık. Bulduğumuz eksikleri sayfa sayfa not ettik ve düzeltilen maddeleri bu beyanın içine yeniden yazdık. Erişilebilirliği tamamlanmış bir iş olarak değil, her yeni sayfada baştan denetlenen bir başlık olarak tutuyoruz.
Aşağıda sayılan 9 özellik sitenin bütün sayfalarında aynı biçimde çalışacak şekilde kuruldu ve tek tek denendi. Renk kontrastından klavye gezintisine kadar her madde, düzenin bozulup bozulmadığını görmek için ayrı ayrı sınandı. Bir maddenin yalnızca ana sayfada çalışması yeterli sayılmadığı için denetimi bütün bölümlere yaydık. Yayımlanan sayfaların tamamına tüm sayfalar listesinden ulaşılıyor ve denetim de o liste üzerinden yürütülüyor. Beyanın kapsamı bu nedenle tek bir bölümle değil, sitedeki bütün sayfalarla tanımlanıyor.
Erişilebilirlik ölçütlerini WCAG 2.1 belgesinin AA düzeyine göre uyguladık ve renk kontrastını bu düzeyin istediği oranların üzerinde tuttuk. Açık ve koyu tema arasındaki geçişte kontrastın düşmemesi için iki paleti de ayrı ayrı ölçtük ve gerekli yerlerde renkleri değiştirdik. Metin renginin zemin rengiyle arasındaki fark, gövde yazısında ve küçük punto kullanılan kenar notlarında ayrıca sınandı. Tema tercihini tarayıcının sistem ayarından okuyoruz ve oyuncu bunu üst şeritteki düğmeyle her sayfada değiştirebiliyor. Seçilen tema aynı tarayıcıda saklandığı için sonraki ziyaretlerde yeniden ayarlanmasına gerek kalmıyor.
Anlam taşıyan her görsele açıklayıcı bir alt metni yazdık ve yalnızca süsleme amaçlı hiçbir görsel kullanmadık. Alt metinlerini görselin dosya adından değil, görselin sayfadaki işlevinden türettiğimiz için ekran okuyucuda anlaşılır bir sıra oluşuyor. Bölüm başlıkları, gezinti alanı ve içerik alanı arasındaki ilişkiyi ARIA rolleri ile açık biçimde işaretledik. Başlık sırasını da atlamadan kurduğumuz için sayfalar arasında gezinen bir okuyucu aynı yapıyı her sayfada buluyor. Bu düzeni yeni eklenen her sayfada aynı biçimde tekrarlıyoruz.
Bu beyanda anlatılan her madde yayımladığımız sayfalar için geçerli olup tanıtımını yaptığımız oyun platformunun arayüzünü hiçbir biçimde kapsamaz. Platformun kendi erişim ayarları ayrı bir yerde tutulduğu için buradaki denetim sonuçları oraya taşınamaz. Bu ayrımı beyanın başında yazmayı tercih ettik, çünkü iki arayüzün karıştırılması yanlış bir beklenti üretiyor. Sitenin dışındaki hiçbir adrese bağlantı vermediğimiz için gezinti sırası da baştan sona kendi sayfalarımızın içinde kalıyor.
Bütün bağlantılara, düğmelere ve açılır bölümlere fare kullanmadan sekme tuşuyla sırayla ulaşılıyor ve odaklanılan öge her adımda görünür kalıyor. Gezinti sırası sayfadaki okuma sırasıyla birebir aynı tutuldu.
Yüzde 200 yakınlaştırmada sütunlar taşmadan alt alta diziliyor ve hiçbir metin kırpılmadan okunabilir kalıyor. Tablolar ise dar ekranda yatay olarak sıkışmak yerine punto düşürerek uyum sağlıyor.
Sayfaların tamamı yalnızca klavye kullanılarak baştan sona gezilebiliyor ve hiçbir bölüm fare gerektiren bir hareketin arkasında durmuyor. Sekme sırasını sayfadaki okuma sırasıyla birebir aynı tuttuğumuz için gezinti beklenmedik bir noktaya atlamıyor. Açılır bölümler tuşla açılıp kapanıyor ve kapandıklarında odak, açıldıkları düğmeye geri dönüyor. Üst şeritteki tema düğmesi de aynı sırada yer aldığı için tema değişimi fare olmadan yapılabiliyor. Bu davranışı her yeni sayfada ayrıca denedik ve sonuçları denetim listesine ekledik.
Odak halkasını hem açık hem koyu temada görünür kalacak kalınlıkta ve renkte tanımladık, çünkü ince bir halka koyu zeminde kayboluyordu. Halkanın ögenin kenarından biraz uzakta durması, düğmelerin ve bağlantıların sınırlarıyla karışmasını engelliyor. Sayfanın en başında duran içeriğe atlama bağlantısı ise gezinti bölümünü tamamen geçmeyi sağlıyor. Bu bağlantı yalnızca odaklanıldığında görünür hale geldiği için sayfanın görsel düzenini hiçbir biçimde değiştirmiyor. Uzun gezinti listelerini her sayfada yeniden dinlemek zorunda kalmamak, ekran okuyucu kullanan bir okuyucu için belirgin bir kazanç.
Odak halkasının rengini bağlantı rengiyle aynı aileden seçtik, böylece odaklanılan öge sayfanın genel diliyle uyumlu kalıyor. Halkanın kalınlığını 3 piksel olarak sabitledik ve bu değeri yakınlaştırma denemelerinde de koruduk. İçeriğe atlama bağlantısı sekme tuşuna ilk basıldığında beliriyor ve seçildiğinde odak doğrudan ana içerik bölümüne geçiyor. İki maddeyi de her sayfada aynı biçimde kurduğumuz için gezinti alışkanlığı sayfalar arasında bozulmuyor. Hareket azaltma tercihi açık olduğunda geçiş efektlerini tamamen kaldırıyoruz ve sayfa doğrudan son haliyle görünüyor.
Denetimi güncel masaüstü ve mobil tarayıcılarda yürüttüğümüz için çok eski sürümlerde odak halkasının biçimi farklı görünebiliyor. Gömülü harita alanının iç düzeni bizim denetimimizin dışında kaldığından o bölümü beyanın kapsamına almadık. Bu iki sınırı gizlemek yerine yazmayı tercih ettik, çünkü kapsamı belirsiz bir beyan okuyucuya yanlış bir güven veriyor.
Bir sayfada erişim açısından eksik bulunan her nokta [email protected] adresine yazılabilir ve bildirimler sırayla ele alınır. Bildirime sayfanın adresini, kullanılan tarayıcıyı ve karşılaşılan durumu eklemek, düzeltmenin ne kadar sürede yapılacağını doğrudan belirliyor. Ekran okuyucu kullanan bir okuyucudan gelen bildirimlerde okunan metnin nasıl duyulduğunu da yazmak bize çok yardımcı oluyor. Gelen her bildirimi denetim listemize ayrı bir madde olarak ekliyoruz ve düzeltme yapıldığında bu beyanı güncelliyoruz. Kişisel verilerin nasıl işlendiğini ise ayrı bir gizlilik metninde yazdık.
Bildirimlerin büyük bölümü tek bir sayfada görünen küçük bir düzen sorununa işaret ettiği için düzeltme çoğu zaman aynı hafta içinde yapılabiliyor. Bütün siteyi ilgilendiren maddelerde ise değişiklik önce tek bir bölümde denenip sonra diğer sayfalara yayılıyor. Bu yayılma sırası, bir düzeltmenin başka bir başlığı bozup bozmadığını görmemizi sağlıyor (aynı yöntemi tema paletini değiştirirken de uyguladık). Beyanı da bu düzeltmelerin ardından güncelliyoruz ve tarih satırını her seferinde yeniliyoruz. Böylece okuyucu, elindeki listenin hangi tarihe ait olduğunu her zaman görebiliyor.
Denetimi her yeni sayfa yayımlandığında ve mevcut sayfalarda düzen değişikliği yapıldığında baştan yürütüyoruz. Bunun dışında bütün listeyi sezon başına bir kez, yani yaklaşık 3 ayda bir tekrar gözden geçiriyoruz. Gözden geçirmede kontrast ölçümlerini, sekme sırasını ve yakınlaştırma davranışını aynı sırayla yeniden sınıyoruz. Bir madde iki denetim üst üste sorunsuz geçtiğinde bile listeden çıkarmıyoruz, çünkü düzen değişiklikleri eski maddeleri de etkileyebiliyor. Listeyi kısaltmak yerine olduğu gibi tutmak, hangi başlığın ne zaman denendiğini geriye dönük okunabilir kılıyor.
Bu metni bir kez yazılıp bırakılan bir sayfa olarak değil, denetim sonuçlarıyla birlikte değişen bir kayıt olarak tutuyoruz. Her düzeltmenin ardından hem madde listesini hem de sayfanın güncelleme tarihini yeniliyoruz. Beyan tarihini ise ilk yayımlandığı gün olarak bıraktık, böylece kaydın ne zaman başladığı da görülebiliyor. Önümüzdeki sezonda denetim listesini genişletip her başlığın hangi tarihte sınandığını da bu sayfada yayımlamayı sürdüreceğiz.
Bu programı kimin hazırladığını ve hangi ölçütlerle çalıştığımızı hakkında sayfasında yazdık. Oyun tarafında bir aksaklıkla karşılaşıldığında izlenecek yolu ise bilet açma sayfasında anlattık, gelen erişim bildirimlerini toplayıp sonuçlarını burada yayımlamayı sürdüreceğiz.