İletişimde 3 kelime kuralı: konum, durum, niyet

BetRupi programının 3. haftası yalnız oynamayı bırakma haftası olduğu için takım içi iletişimi bu dönemde ayrı bir ölçüt gibi izlemeye başladık. İlk oturumlarda uzun cümlelerin takım arkadaşlarına çoğu zaman ulaşmadığını, ulaştığında ise çoktan geç kalındığını gördük. Bunun üzerine anlatımı 3 parçaya indirdik ve her bildirimi konum, durum, niyet sırasıyla kurmayı 9 gün boyunca bütün oturumlarda denedik. Kuzey köşe, 2 rakip, ben ilerliyorum cümlesi yaklaşık 2 saniyede söyleniyor ve karşı taraf hiçbir soru sormadan hemen hareket edebiliyor. Bu tutanak, kuralı hangi modlarda nasıl uyguladığımızı, nerede zorlandığımızı ve mikrofonsuz oynayanlar için neyi değiştirdiğimizi anlatıyor.

Uzun açıklamanın asıl sorunu yanlış olması değil, dinleyen oyuncunun cümlenin sonunu beklemek zorunda kalmasıydı. Takım arkadaşı bilgiyi ancak cümle tamamen bittiğinde kullanabiliyor, oysa 5v5 bir round içinde 3 saniyelik bir gecikme bile belirleyici olabiliyor. 3 kelimelik yapı ise ilk kelimede konumu verdiği için dinleyen oyuncu, daha cümlenin sonu gelmeden ekranını doğru yöne çevirmeye başlıyor. Bilginin sırası bu yüzden içeriğinden daha belirleyici çıktı ve kayıtlarımızdaki en net fark tam olarak burada oluştu. Aynı bilgiyi ters sırayla söylediğimiz turlarda tepki süresinin gözle görülür biçimde uzadığını ölçtük ve bu farkı ölçüm defterine ayrıca yazdık.

Kuralı 3 farklı takım modunda denedik ve her modda biraz farklı biçimde çalıştığını gördük. Gelişim Kulesi'nin 3 kişilik yapısı iletişimi zorunlu ama stressiz kılarken, 8 kişilik Kilometre Taşı sonucu kişiselleştirmeyen rahat bir tanışma zemini sundu. Deneme Sahası'nda ise aynı kural en yüksek etkiyi gösterdi, çünkü round yapısı taşınan bilgiyi doğrudan ve sıkı biçimde zamana bağlıyor. Kayıtları 9 gün boyunca tuttuk ve her oturumun sonunda yalnızca iletişimle ilgili tek cümlelik bir gözlem satırını aynı deftere ekledik. Aşağıdaki bölüm, o denemenin sonunda elimizde kalan uygulanabilir kısmı ve işe yaramayan denemeleri bir arada içeriyor.

Takım haftası Tutanak defteri

Kural konum, durum ve niyet sırasını hiç değiştirmeden korur.

Sıranın başında konum bulunuyor, çünkü dinleyen oyuncunun ilk yapması gereken iş bakacağı yönü belirlemektir. Onu durum izliyor ve bu parça o konumda kaç rakip bulunduğunu, hattın açık mı yoksa kapalı mı olduğunu tek başına taşıyor. Son parça niyet, yani konuşan oyuncunun bir sonraki 2 saniye içinde ne yapacağını önceden bildirmesi anlamına geliyor. Sırayı bozduğumuz turlarda cümlenin uzunluğu hiç değişmese bile tepki süresinin belirgin biçimde uzadığını ölçtük (sıralamanın kendisi tek başına bir kazanç). Bu yüzden kuralı ezberlenecek hazır bir cümle olarak değil, her bildirimde aynı biçimde korunan sabit bir sıralama olarak yazdık.

Kuralın en zor tarafı cümleyi kısaltmak değil, gereksiz olan bilgiyi hiç söylememeyi öğrenmekti. İlk oturumlarda bildirimlere sürekli bir gerekçe ekliyorduk ve bu ekler mesajın uzunluğunu neredeyse 2 katına çıkarıyordu. Gerekçeyi, round bittikten sonra rahatça konuşulabilecek bir bilgi olduğu için canlı akıştan tamamen çıkardık ve tamamını round arasına taşıdık. Aynı şekilde geçmiş turlara dair yorumları da bildirimin dışında tuttuk, çünkü bunlar dinleyen oyuncunun dikkatini en kritik anlarda gereksiz yere bölüyordu. 9 günün sonunda ortalama bildirim uzunluğu 7 kelimeden 4 kelimeye indi ve bu kısalma sırasında hiçbir bilgi kaybı yaşanmadı.

Bildirimin dışında kalanlar

Bildirime almadığımız bilgilerin listesi, zamanla kuralın kendisi kadar önemli bir belge hâline geldi. Geçmiş round yorumları, ekipman tercihleri ve genel taktik tartışmaları round arasına kaldı, bu ayrım da canlı akıştaki gürültüyü belirgin biçimde azalttı. Duygusal ifadeler de aynı kategoriye girdi, çünkü canlı akışta kimseye kullanılabilir bir bilgi taşımıyorlardı. Takım arkadaşlarının bildirimi bekleme süresi kısaldıkça, o güne kadar hiç konuşmamış oyuncuların da birkaç tur içinde mikrofonu açtığını gördük. Sessiz kalan bir oyuncunun çoğu zaman söyleyecek bilgisi olmadığı için değil, konuşacak sırayı bulamadığı için sustuğunu bu hafta kaydettik.

• Round arasına bırakılan bilgiler
  • Geçmiş turlara dair yorumlar ile ekipman tercihleri.
  • Genel taktik tartışmaları ve kaynak dağılımının gerekçesi.
• Canlı akışta kalan bilgiler, yani konum bildirimi, karşılaşılan rakip sayısı ve bir sonraki hamlenin niyeti.

Kural 3 kişilik takımda 5 kişilik takımdan daha çabuk oturdu.

Gelişim Kulesi'nin 3 kişilik yapısı, kuralı öğrenmek için beklediğimizden çok daha uygun bir zemin olarak öne çıktı. Aynı anda konuşan oyuncu sayısı az olduğu için sıra kavgası hiç yaşanmıyor ve her bildirim karşı tarafa eksiksiz biçimde ulaşıyor. Dalgalar arasında kalan kısa boşluklar da gerekçeyi konuşmak için düzenli bir zemin bıraktığından, kural burada birkaç tur içinde kendiliğinden yerleşiyor. Deneme Sahası'nda ise 5 kişilik yapı, ilk oturumlarda bildirimlerin sık sık üst üste binmesine ve bilgi kaybına yol açtı. Orada kuralı oturtmak toplam 4 maç sürdü, oysa kule savunmasında aynı düzenin yerleşmesi için yalnızca 2 oturum yetti.

Takım büyüdükçe eklenen tek şey oyuncu sayısı değil, aynı anda konuşulabilecek konu sayısı da oluyor. Bu yüzden 5 kişilik takımda konum bildirimini haritanın genel adıyla değil, önceden belirlenmiş ve paylaşılmış sabit bölge adlarıyla vermeye başladık. Sabit adlar öğrenilmesi gereken küçük bir sözlük getiriyor ama karşılığında cümleleri belirgin biçimde kısaltıyor ve tekrar sorma ihtiyacını tamamen ortadan kaldırıyor. Kule savunmasında böyle bir sözlüğe hiç gerek kalmadı, çünkü harita zaten 3 hattan oluşuyor ve bu hatlar ilk turdan itibaren herkes tarafından biliniyor. Takım büyüklüğüne göre kuralın aynı kalması, yalnızca konum parçasının değişmesi gerektiğini bize açıkça gösterdi.

Sıra kavgası ve bekleme

Aynı anda 2 oyuncunun konuşmaya başlaması, 9 günlük kayıtta en sık görülen iletişim hatası olarak açık ara ilk sıraya yerleşti. Bunu çözmek için bildirim önceliğini doğrudan konuma bağladık ve rakiple ilk teması kuran oyuncunun her zaman önce konuşmasını kabul ettik. Öncelik kuralı yazılı hâle geldikten sonra üst üste binen bildirim sayısı, önceki oturumlara göre belirgin biçimde ve kalıcı olarak azaldı. Sessize alma, engelleme ve yalnızca arkadaş listesinden mesaj alma gibi konfor ayarlarını da aynı dönemde gözden geçirdik. Sohbet konforuyla ilgili bu araçların tamamını ölçülü oyun sayfasında ayrı bir başlık altında topladık.

Arkadaş listesini 3. haftada kurmak daha isabetli sonuç verdi.

Çoğu oyuncu arkadaş listesini ya ilk gün ya da hiç kuruyor, ikisi de kayıtlarımızda iyi sonuç vermedi (ilk gün eklenenlerin çoğu sonradan hiç oynamadı). İlk gün eklenen kişiler, hangi modda oynandığı henüz belli olmadığı için çoğunlukla uyumsuz çıkıyor. 3. haftaya gelindiğinde ise hangi modlarda oynandığı, hangi saatlerde bağlanıldığı ve ne tempoda oynamak istendiği büyük ölçüde netleşmiş oluyor. Bu 3 bilgi bir araya geldiğinde eklenen kişilerin gerçekten uyumlu çıkma oranı belirgin biçimde yükseliyor. Kendi kayıtlarımızda 3. haftada eklediğimiz 6 kişiden 5'i, sonraki haftalarda da düzenli olarak birlikte oynadığımız kişiler arasında kaldı.

Ekleme anını da bilinçli biçimde seçtik ve iyi geçen bir turun hemen ardından oyuncu profiline gidip istek göndermeyi denedik. Turun üzerinden zaman geçtikçe isteğin kabul edilme oranı belirgin biçimde düşüyor, çünkü karşı taraf artık isteğin kimden geldiğini hatırlamıyor. Kilometre Taşı bu iş için en rahat zemin oldu, zira 6 dakikalık bir yarışın sonucu kimsenin bireysel performansını doğrudan yargılamıyor. Gelişim Kulesi'nde ise 15 dakikalık tur boyunca kurulan iletişim, tanışmayı zaten kendiliğinden hazırladığı için istek göndermek çok daha kolay oluyor. Bu 2 modun birlikte kullanılması, listeyi 1 hafta içinde doldurmak için fazlasıyla yeterli oldu.

Listeye alma ölçütü

Listeye alırken oyuncunun beceri seviyesine değil, kullandığı bildirim düzenine baktık ve bu ölçüt beklediğimizden çok daha iyi çalıştı. Konum, durum ve niyet sırasını koruyan bir oyuncuyla oynamak, isabet oranı daha yüksek ama sessiz bir oyuncuyla oynamaktan verimli çıktı. Aynı ölçütü mikrofon kullanmayan oyunculara da uyguladık, çünkü hazır komut sistemi bildirim düzenini aynı biçimde gösteriyor. BetRupi tarafındaki oyuncu profilinde görünen mod geçmişi, bu değerlendirmeyi yapmayı ve karar vermeyi belirgin biçimde kolaylaştırdı. Listeyi kalabalıklaştırmak yerine 8 kişiyle sınırlı tutmayı tercih ettik, çünkü daha uzun bir listede kimin ne zaman bağlandığını takip edemiyorduk.

Kuralı 3 satırlık deftere ayrı bir gözlem olarak ekledik.

Takım haftası boyunca defterin tek cümlelik gözlem satırına yalnızca iletişimle ilgili bir not yazdık. Bu küçük değişiklik, hangi oturumda bildirimlerin uzadığını ve hangi modda sıra kavgası çıktığını aradan haftalar geçtikten sonra bile görmemizi sağladı. Bu notlar olmasaydı kuralın 3 kişilik takımda 5 kişilik takımdan daha çabuk oturduğunu ölçüye dayanarak söylememiz mümkün olmayacaktı. Defterin biçimini hiç değiştirmedik, yalnızca o hafta için gözlem satırının konusunu iletişim başlığında sabitledik. Aynı basit yöntemi 4. haftada, her round başında kurulan plan cümlesinin ne kadar tutulduğunu ölçmek için değiştirmeden kullanacağız.

Haftanın sonunda kuralın en çok işe yaradığı yer, beklediğimizin tam aksine rekabetçi mod değil 3 kişilik kule savunması oldu. Orada bildirimler kısa kaldığı için karar süresi düştü ve 3 oyuncu da aynı anda aynı bilgiye sahip oldu (fark en görünür yerdi). Rekabetçi tarafta kural yine işe yaradı ama tam olarak oturması için orada belirgin biçimde daha uzun bir alışma süresi gerekti. 2. ayda aynı ölçümü 5 kişilik takımda tekrarlayacak ve bölge sözlüğünün öğrenilme süresini ayrıca kaydedeceğiz. Sonuçları bu defterde, aynı 3 satırlık biçimi ve aynı gözlem düzenini koruyarak yayımlayacağız.

Aynı haftanın ölçüm tarafını plato kaydında, bildirim ve rapor akışını ise adil saha sayfasında ele aldık. 5 kişilik takımdaki ölçümü de aynı defter biçimini koruyarak buraya ekleyeceğiz.