Oturuş ve ekran düzeni: 30 günün duruş kaydı

Programın ilk günlerinde bütün dikkatimizi oyunun içindeki ayarlara verdik. Görüş açısı, fare hassasiyeti ve kare hızı sınırı için bir başlangıç noktası kurduk, ama o ayarlara bakan ekranın yüksekliğini ya da fareyi tutan bileğin açısını hiç sorgulamadık. İkinci haftanın ortasında 3 satırlık defterin gözlem satırına üst üste “oturumun sonunda boyun gergin” ve “son turlarda bilek yoruldu” gibi notlar düşmeye başlayınca masa başı düzenini de ayrı bir başlık olarak ele almaya karar verdik.

Bu tutanak, o noktadan sonra yaptığımız küçük değişikliklerin kaydı. Hiçbiri pahalı bir ekipman gerektirmedi; çoğu var olan masayı, sandalyeyi ve ekranı yeniden yerleştirmekten ibaretti. Yazıdaki öneriler genel konfor gözlemleri olarak okunmalı, bir sağlık tavsiyesi olarak değil. Süren bir ağrı ya da uyuşma varsa doğru adres bir sağlık uzmanıdır; bu konudaki genel notları ölçülü oyun sayfasında da topladık.

İlk oturum kurulumu Tutanak defteri

Ekranın üst kenarını göz hizasına yaklaştırdık.

İlk değişiklik ekranın yüksekliği oldu. Dizüstü bilgisayarı masanın üzerinde doğrudan kullandığımız oturumlarda baş sürekli öne ve aşağıya eğiliyordu; bunu oyun sırasında fark etmek neredeyse imkânsız, ama oturum bittiğinde boyunda hissediliyor. Ekranı birkaç kalın kitapla yükseltip üst kenarını göz hizasına yakın bir yere getirdiğimizde başın doğal duruşunu koruması kolaylaştı.

Mesafe de yükseklik kadar önemli çıktı. Ekrana çok yaklaştığımız günlerde görüş alanının kenarlarındaki bilgiyi kaçırdığımızı ve başımızı sağa sola çevirerek okumaya çalıştığımızı gözlem satırına yazdık. Kolu uzattığımızda parmak uçlarının ekrana yaklaştığı bir mesafe, bütün ekranı göz hareketiyle taramak için yeterli oldu. Masaüstü kurulumda bu ayarı bir kez yapmak yetiyor; dizüstünde ise her oturumda yeniden kontrol etmek gerekiyor.

Sandalyeyi masaya değil, kollara göre ayarladık.

Sandalye yüksekliğini çoğu zaman masaya göre ayarlıyoruz, oysa belirleyici olan kolların durduğu açı. Omuzlar gevşekken dirsekler aşağı yukarı masa seviyesinde kalıyorsa yükseklik doğru demektir. Bizim düzenimizde sandalyeyi bir kademe yükseltmek ve ayakların yere tam basması için bir ayak desteği kullanmak bu açıyı sağladı.

Sırtın sandalyeye dayanması da ilk bakışta önemsiz göründü. Rekabetçi turlarda öne doğru eğilme eğilimi belirginleşiyor; ekrana yaklaşınca daha iyi göreceğimizi düşünüyoruz. Bel bölgesine küçük bir yastık koymak, oturumun sonuna kadar sırtın sandalyeden ayrılmamasına yardımcı oldu. Bu değişikliği yaptığımız haftada gözlem satırına boyun ve sırt üzerine düşen notların seyreldiğini gördük; ama bunun tek bir değişikliğe mi yoksa hepsinin toplamına mı bağlı olduğunu ayırt edecek kadar kayıt tutmadık.

Bilek ve fare tutuşu

Bilekle ilgili notlar en çok nişan gerektiren modlarda yoğunlaştı. Fareyi yalnızca bilekle hareket ettirdiğimiz oturumlarda yorgunluk daha erken geliyordu. Hareketin bir kısmını ön kola ve dirseğe devretmek, yani fareyi bilekten değil kolun tamamıyla yönlendirmek, uzun turlarda bileğin yükünü hafifletti. Bunun için masada farenin rahatça kayabileceği bir alan bırakmak gerekiyor; klavyeyi biraz sola kaydırmak bu alanı açtı.

Burada önemli bir uyarı var: tutuş biçimini değiştirmek, ilk oturum kurulumunda sabitlediğimiz fare hassasiyetinin hissini de değiştiriyor. Bu yüzden tutuş değişikliğini hassasiyet ayarıyla aynı haftaya koymadık. Önce tutuşu bir hafta denedik, hassasiyete ancak sonraki haftanın gözden geçirmesinde baktık.

Odanın ışığı ekranın parlaklığı kadar etkili çıktı.

Akşam oturumlarını çoğunlukla karanlık bir odada, yalnızca ekranın ışığıyla oynuyorduk. Ekran ile çevresi arasındaki keskin parlaklık farkı, gözlerin oturumun sonunda yorgun hissetmesinin en belirgin sebebi gibi göründü. Ekranın arkasına ya da yanına yumuşak bir ortam ışığı eklemek ve ekran parlaklığını odaya göre biraz düşürmek bu farkı azalttı.

Pencere karşısında ya da arkasında oturmak da ayrı bir sorun yarattı: gündüz oturumlarında ekrandaki yansıma, koyu sahnelerde ayrıntıyı okumayı zorlaştırıyordu. Ekranı pencereye dik açıyla yerleştirmek yansımayı büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Gözler için yaygın bir öneri olan “ara ara uzaktaki bir noktaya bakmak” alışkanlığını da turlar arasındaki bekleme anlarına bağladık; eşleşme ekranı açıkken pencereden dışarı bakmak, ayrı bir mola zamanı ayırmadan bu alışkanlığı sürdürmeyi kolaylaştırdı.

• Oturumdan önce kontrol edilenler
  • Ekranın üst kenarı göz hizasına yakın mı
  • Dirsekler masa seviyesinde, omuzlar gevşek mi
• Oturum sırasında hatırlanacak olan, turlar arasında uzağa bakmak ve sırtı sandalyeye dayamak
• Oturumdan sonra gözlem satırına düşülen tek bir konfor notu

Her hafta yalnızca bir şeyi değiştirdik ve deftere yazdık.

Ekran, sandalye, bilek ve ışık başlıklarını aynı hafta içinde değiştirmedik. Her hafta yalnızca birine dokunduk ve o haftanın gözlem satırlarına bu değişikliğin oturuma nasıl yansıdığını yazdık. Bu yaklaşım, 3 satırlık defter yönteminin doğal bir uzantısı oldu: biçim değişmedi, yalnızca gözlem satırının konusu bir süreliğine konfora ayrıldı.

Bu kayıt bir ergonomi kılavuzu olma iddiası taşımıyor. Her bedenin, masanın ve odanın kendi koşulları var ve bizim için işe yarayan bir düzen başkası için rahatsız edici olabilir. Asıl önerimiz belirli bir ölçü değil, düzeni de oyun içi ayarlar gibi bir başlangıç noktası olarak kurmak, sonra tek tek ve kayıt tutarak değiştirmek.

Ayar tarafındaki başlangıç noktasını ilk oturum kurulumu kılavuzunda, mola ve süre sınırı araçlarını ise ölçülü oyun sayfasında ele aldık. Masaüstü kurulumu dışındaki gözlemleri de aynı defter biçimiyle buraya ekleyeceğiz.